9. maj je Dan pobjede nad fašizmom, Dan Evrope i Dan Zlatnih ljiljana, to je Dan evropske i bosanskohercegovačke slobode i hrabrosti
Danas se sjećamo velike pobjede savezničkih armija nad silama fašizma u ratu za oslobođenje Evrope. Pobjeda nad fašističkom ideologijom je udarila temelje moderne Evrope na kojima počiva Evropska unija, čije je osnivanje započeto upravo na današnji dan 1950. deklaracijom Roberta Šumana. Fašizam je 9. maja 1945. vojno poražen, ali u različitim svojim oblicima ta anticivilizacijska, dehumanizirajuća ideologija je ostala egzistirati, čemu najbolje svjedoči agresivno genocidni rat u BiH, prvi put na evropskom tlu nakon Drugog svjetskog rata. Armija RBiH, kao legalna, istinska, antifašistička vojna snaga, branila je tada BiH od istočnog i zapadnog agresora. Zato je 9. maj istovremeno i Dan zlatnih ljiljana.
9. maja 1995. godine u Parizu cijeli antifašistički svijet je aplaudirao bosanskohercegovačkoj državi. Tog dana prvi put u svojoj historiji, BiH je dobila poziv da učestvuje na vojnoj paradi povodom Dana pobjede nad fašizmom. Armija RBiH, jedina antifašistička snaga u posljednjem ratu, je ponosno marširala ulicama Pariza kao dio antifašističke koalicije. Na ovaj način dobila je priznanje za borbu koju je vodila za slobodu i čast svoje međunarodno priznate države BiH. Suprotstavila se velikosrpskoj i velikohrvatskoj agresiji i poremetila realizaciju planova Slobodana Miloševića i Franje Tuđmana o podjeli BiH. Marširajući ulicama Pariza Armija RBiH dobila je priznanje za borbu koju je vodila i postala dio evropske antifašističke porodice. Zato buduće generacije moraju znati da je Armija RBiH nastala u odbrani slobode države BiH. Ona je simbol historijskog kontinuiteta državnosti, antifašizma i kontinuiteta ujedinjene Evrope na bosanskohercegovačkoj zemlji.
Ali antifašistička Armija RBiH se nije borila za BiH u kojoj i dalje organizovano djeluju fašističke {četničke i ustaške} snage, u kojoj se javno okupljaju i nose simbole, uniforme po ugledu na fašistička vremena, u kojoj još nije donesen zakon protiv upotrebe fašističkih obilježja, u kojoj ne postoji dovoljno snaga u Parlamentu da izglasaju zakon o osudi agresije i genocida, u kojoj su fašisti razvili metode manipulacije kojima uspjevaju prekriti svoje prave namjere i ciljeve, te se predstavljaju kao “zaštitnici” države, građana i naroda. Oni zapravo žrtvuju narod, državni interes i državno dobro.
Čestitajući svim građanima BiH ma gdje bili 9. maj, poručujemo da samo organizovanai sistematska borba protiv udružene antibosanske koalicije može polučiti rezultat, a to je izgradnja pravne države koja zajedno sa institucionalizacijom istine, pravde i kulture sjećanja može povratiti cjeloviti suverenitet, integritet i kontunitet države BiH, oduzetih legalizacijom rezultata agresije i genocida.
Institut za istraživanje genocida Kanada
